Położyli mały woreczek na poddaszu. „Kuny zniknęły w kilka dni”

Kuny to zmora nie tylko właścicieli samochodów, ale również domów, i to nie tylko tych wieloletnich. Coraz częściej szkody pojawiają się w nowych, dopiero co wykończonych budynkach. Zniszczone ocieplenie, uszkodzona membrana dachowa i rachunki za remont liczone w dziesiątkach tysięcy złotych to scenariusz, który powtarza się w różnych częściach kraju.

Nowy dach nie gwarantuje bezpieczeństwa

Piotr z Kielc wprowadził się do nowego domu kilka lat temu. Dach wykonany zgodnie z projektem, poddasze ocieplone wełną, nowoczesna instalacja grzewcza. W trzecim roku użytkowania zaczął jednak zauważać, że na poddaszu robi się wyraźnie chłodniej. Podejrzewał awarię ogrzewania, ale hydraulik stwierdził, że system działał prawidłowo.

Pewnego dnia wraz z żoną zobaczyli na skośnej ścianie od wewnątrz… szron. Wtedy stało się jasne, że problem nie leży w instalacji grzewczej. Wstępna ekspertyza za pomocą kamery termowizyjnej i demontaż regipsu w kilku miejscach wykazały rozległe zniszczenia ocieplenia. Wełna została wyniesiona i porozrywana, w kilku miejscach uszkodzona była również membrana dachowa. Konieczne było zdjęcie dachówki i odbudowa warstw izolacyjnych. Remont trzeba było odłożyć do wiosny. Koszty sięgnęły kilkudziesięciu tysięcy złotych. Przyczyną była kuna, która zadomowiła się w konstrukcji dachu.

Dlaczego szkody kun są tak kosztowne?

Problem z kunami rzadko zaczyna się od spektakularnej awarii. Najpierw pojawiają się odgłosy nad sufitem, drapanie, bieganie w nocy. Wielu właścicieli bagatelizuje te sygnały. Dopiero gdy dochodzi do wychłodzenia pomieszczeń lub zawilgocenia, rozpoczyna się szukanie przyczyny.

Kuna niszczy wełnę szklaną lub mineralną i wynosi jej fragmenty, tworząc puste przestrzenie w konstrukcji dachu. Powstają mostki termiczne, rośnie ryzyko kondensacji wilgoci, a dach traci swoje właściwości izolacyjne. Sytuacja komplikuje się, gdy uszkodzona zostaje membrana dachowa, warstwa odpowiadająca za odprowadzanie wilgoci z wnętrza budynku i ochronę przed przeciekaniem z zewnątrz. W takim przypadku naprawa nie polega już tylko na uzupełnieniu izolacji, lecz na ingerencji w konstrukcję dachu. Według relacji właścicieli domów koszty napraw wahają się od około 10 tysięcy do nawet 80 tysięcy złotych, w zależności od zakresu prac i konieczności demontażu połaci.

Szybkie naprawy nie zawsze rozwiązują problem

Na rynku działa wiele firm oferujących uzupełnianie ocieplenia metodą wdmuchiwania celulozy przez otwory w płytach gipsowo kartonowych. Kamera termowizyjna wskazuje miejsca wymagające interwencji, wykonuje się otwory i wprowadza materiał izolacyjny.

Jak zauważa Artur Olejniczak, właściciel marki Kunagone, od lat analizujący przypadki szkód powodowanych przez kuny, takie rozwiązanie nie zawsze jest wystarczające.

– Jeżeli membrana dachowa została uszkodzona, samo wdmuchanie nowego materiału izolacyjnego może doprowadzić do zatrzymania wilgoci w konstrukcji. W efekcie powstaje ryzyko rozwoju grzyba i kolejnych kosztów. Odbudowa membrany wymaga często demontażu części dachu lub wykończenia od wewnątrz, co oznacza poważną ingerencję w budynek – mówi.

W praktyce szybkie naprawy bywają więc rozwiązaniem tymczasowym, a problem potrafi powrócić po kilku miesiącach.

Frustracja właścicieli domów

Temat kun na poddaszu wywołuje silne emocje. Właściciele mówią o bezradności. Wymieniają ocieplenie, inwestują w kolejne naprawy, a zwierzęta wracają. W wielu przypadkach nie chodzi już wyłącznie o pieniądze, lecz o poczucie, że nowy dom przestaje być bezpieczną przestrzenią. Eksperci podkreślają, że w przypadku szkód wyrządzonych przez zwierzęta kluczowe jest także odpowiednie ubezpieczenie. Nie każda polisa obejmuje tego typu zdarzenia, a koszty napraw potrafią być bardzo wysokie.

Profilaktyka zamiast remontu

Nie istnieje stuprocentowe zabezpieczenie przed kunami, można jednak znacząco ograniczyć ryzyko.

– Na etapie budowy domu warto rozważyć montaż metalowej siatki w dolnej części dachu, w miejscu połączenia połaci ze ścianami zewnętrznymi – twierdzi Artur Olejniczak – To jeden z najczęstszych punktów dostępu.

Znaczenie ma także rodzaj ocieplenia. Piana poliuretanowa jest mniej podatna na zniszczenie niż wełna mineralna, choć nie stanowi całkowitej bariery. W praktyce największą skuteczność daje łączenie kilku metod zabezpieczenia. Oprócz rozwiązań konstrukcyjnych coraz częściej stosuje się odstraszanie oparte na naturalnych instynktach zwierząt. W przeciwieństwie do odstraszaczy dźwiękowych metody zapachowe wykorzystują mechanizm terytorialny. Kuna, wyczuwając zapach drapieżnika, interpretuje dane miejsce jako zagrożone i unika go.

Urządzenia ultradźwiękowe działają punktowo, a ich skuteczność bywa ograniczona przez konstrukcję budynku, warstwy izolacji czy przeszkody w przestrzeni dachowej. Dźwięk nie zawsze dociera do wszystkich zakamarków poddasza. Co więcej, zwierzęta mogą z czasem przyzwyczajać się do powtarzalnego bodźca akustycznego, zwłaszcza jeśli nie wiąże się on z realnym zagrożeniem. W efekcie jego działanie może słabnąć.

Rozwiązania oparte na zapachu wykorzystują natomiast mechanizm terytorialny. Obecność woni kojarzonej z drapieżnikiem jest dla kuny sygnałem zagrożenia i może skuteczniej zniechęcać do przebywania w danym miejscu. Takie metody nie wymagają instalacji elektrycznej i oddziałują w sposób bardziej naturalny, obejmując większą przestrzeń. Jeżeli kuna już pojawi się w domu, działania odstraszające stają się nie dodatkiem, lecz koniecznym elementem zabezpieczenia. Sama naprawa zniszczonego ocieplenia nie 
eliminuje ryzyka powrotu zwierzęcia, jeśli przestrzeń pozostanie dla niego atrakcyjna i bezpieczna. Profilaktyka w praktyce okazuje się wielokrotnie tańsza niż rozbiórka dachu i odbudowa całego ocieplenia.